Инсон бу дунёга фақат яшаб ўтиш учун эмас, балки яхшилик қилиб, эзгу из қолдириш учун келган. Кимдир бойлиги билан, кимдир билими билан, кимдир меҳр-оқибати ва ҳалол меҳнати билан одамларга фойда етказади. Мўмин киши фақат ўзини эмас, атрофидаги инсонларни ҳам ўйлайди: қўшнисининг дардига бефарқ бўлмайди, муҳтожни кўрса ёрдам беради, ёшларга таълим беради, жамият тинчлиги ва ободлигига ҳисса қўшади. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: «Яхшилик ва тақво йўлида ҳамкорлик қилинглар» (Моида сураси, 2-оят).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Ким бир мўминнинг дунё ғамларидан бир ғамини аритса, Аллоҳ Қиёмат куни унинг ғамларидан бирини аритади» (Имом Муслим ривояти). Бу ҳадис бизга бировнинг оғирини енгил қилиш оддий иш эмаслигини ўргатади. Баъзан бир муҳтожга берилган ёрдам унинг оиласини қийинчиликдан қутқаради; бир беморга кўрсатилган эътибор унинг қалбига умид бағишлайди; бир ёшга берилган тўғри насиҳат эса унинг бутун ҳаётини ўзгартириши мумкин. Яхшиликнинг қадри унинг катталигида эмас, холислиги ва кимгадир манфаат етказишидадир.

Жамиятга фойда келтиришнинг энг улуғ йўлларидан бири — садақаи жориядир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Одам боласи вафот этса, уч нарсадан бошқа амали узилади: садақаи жория, манфаат олинадиган илм ва унинг ҳаққига дуо қиладиган солиҳ фарзанд» (Имом Муслим ривояти). Садақаи жория — инсон вафотидан кейин ҳам манфаати давом этадиган хайрли амалдир. Масжид ёки таълим масканини обод қилиш, одамлар фойдаланадиган сув чиқариш, фойдали китоб тарқатиш, илм ўргатиш, дарахт экиш каби ишлар ният ва шартларига қараб давомли савобга сабаб бўлади.

Тасаввур қилинг: бир инсон одамлар сувсиз қийналаётган жойда қудуқ қаздирди. Йиллар ўтди, у инсон бу дунёдан кўз юмди. Аммо ҳар куни одамлар ўша қудуқдан сув ичиб, фарзандларига сув олиб кетмоқда. Унинг ўзи кўринмайди, овози эшитилмайди, лекин қолдирган яхшилиги одамларга наф етказишда давом этади. Ёки бир устоз болага таълим берди. Ўша бола улғайиб, бошқаларга илм ўргатди, яна кўп инсонларга манфаат етказди. Шундай қилиб, бир эзгу амалнинг самараси авлоддан авлодга етиши мумкин.

Эй азиз биродар! Бир кун келиб уйимиз, молимиз, мансабимиз ва дунёдаги шуҳратимиз ортда қолади. Одамлар биз ҳақимизда нима дейиши эмас, Аллоҳ ҳузурига қандай амал билан боришимиз муҳимдир. Ўзимиздан сўрайлик: мендан кейин қандай яхшилик қолади? Қайси инсон менинг ёрдамим туфайли қийинчиликдан чиқади? Қайси ёш мен берган таълим сабаб тўғри йўлни топади? Қайси оила менинг саховатимдан енгиллик кўради? Бу саволлар ҳар биримизни хайрли амалга ундасин.

ХУЛОСА: Жамиятга фойда келтириш — мўминликнинг гўзал белгиси, садақаи жория эса инсоннинг дунёдан кетганидан кейин ҳам савоб умид қилишига сабаб бўладиган улуғ имкониятдир. Катта бойликни кутиб ўтирмайлик: бугун бир муҳтожнинг оғирини енгил қилайлик, бир болага таълим берайлик, бир инсоннинг кўнглини кўтарайлик, масжидимиз ва маҳалламиз ободлигига ҳисса қўшайлик. Балки одамлар унутган бир яхшилигимиз Аллоҳ ҳузурида биз учун нажот сабабига айланар. Аллоҳ таоло барчамизни одамларга манфаат етказадиган, холис ниятли ва вафотидан кейин ҳам хайрли из қолдирадиган бандаларидан қилсин. Омин.

Қобилхон Раҳимбердиев,
Наманган шаҳри “Ғойибберди Маҳдум” жоме 
масжиди имом ноиби