Халқимизда “Бирлик бор жойда — барака бор”, деган ҳикматли мақол бор. Дарҳақиқат, маҳалла аҳли аҳил бўлса, ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатлик ҳукм сурса, у жойда тараққиёт ва фаровонлик бўлади. Маҳалла — инсоннинг биринчи ижтимоий мактаби, тарбия ва маънавият маскани ҳисобланади. Шу боис маҳаллани ривожлантириш — бутун жамиятни юксалтириш билан баробардир.

Маҳалла фақат яшаш ҳудуди эмас, балки ёш авлодни ватанпарварлик, меҳнатсеварлик ва инсонпарварлик руҳида тарбиялайдиган муқаддас даргоҳдир. Халқимиз “Қўшни ҳаққи — тангридан”, деб бежиз айтмаган. Бу мақол маҳаллада қўшничилик муносабатларининг нақадар муҳим эканини кўрсатади.

Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “Яхшилик ва тақвода бир-бирингизга ёрдам берингиз, гуноҳ ва адоватда ёрдамлашманг.” (Моида сураси, 2-оят)

Бу оят маҳалла аҳли ўртасида ўзаро ёрдам, бирдамлик ва адолатли муносабатни йўлга қўйишга даъват этади.

Яна бир оятда: “Албатта, Аллоҳ бир қавмнинг аҳволини улар ўзларини ўзгартирмагунча ўзгартирмайди.” (Раъд сураси, 11-оят)

Бу оят ҳар бир ислоҳот аввало инсоннинг ўзи ва унинг атроф-муҳити — маҳаллада бошланишини англатади.

Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар: “Жаброил менга қўшни ҳақида шунчалик кўп васият қилдики, уни меросхўр қилиб қўяр, деб ўйладим.” (Имом Бухорий ривояти)

Бу ҳадис халқимиздаги “Қўшни — қўшнинг кўзи” деган мақол мазмунига ҳамоҳангдир.

Яна бир ҳадисда эса: “Сизларнинг энг яхшиларингиз — одамларга энг кўп наф келтирадиганларингиздир.” (Табароний ривояти)

Халқ орасида “Яхшидан боғ қолар”, деган нақл бежиз айтилмаган.

Бир маҳаллада яшаган нуроний отахон ҳар доим ёшларга: “Бола — элнинг эртаси”, деб насиҳат қиларди. У кишининг ташаббуси билан ёшлар ўртасида ҳашарлар, спорт мусобақалари ва маънавий суҳбатлар ташкил этилди. Бу эса ёшларнинг бўш вақтларини мазмунли ўтказишига, маҳаллада тинчлик ва тартибнинг мустаҳкамланишига хизмат қилди.

Яна бир воқеада эса маҳалла аҳли “Кўпчилик билан қилинган иш — савоб”, деган мақолга амал қилиб, эҳтиёжманд оилаларга биргаликда ёрдам кўрсатди. Бу ишлар маҳаллада меҳр-оқибат ва ўзаро ишончни янада мустаҳкамлади.

Хулоса қилиб айтганда, “Маҳалла обод — юрт обод” деган халқ мақоли чуқур маънога эга. Қуръон ва ҳадисларда, шунингдек халқ донолигида акс этган ўгитларга амал қилсак, маҳалламиз тараққий этади, жамиятимиз эса маънан ва маърифатан юксалади. Ҳар биримиз “Мен маҳаллам учун нима қилдим?” деган саволни ўзимизга берсак, келажагимиз янада нурли бўлади.

Маъруфхон Алоходжаев, 
Наманган шаҳар “Абдулқодир қори” жоме  
масжиди имом-хатиби