Фарзанд тарбияси ҳар бир ота-она учун энг шарафли ва айни пайтда энг масъулиятли бурчлардан биридир. Чунки фарзанд — оиланинг давоми, жамиятнинг келажагидир. Тўғри тарбия топган фарзанд нафақат ўз ота-онасига, балки бутун жамиятга наф келтирадиган етук инсон бўлиб вояга етади.
Ислом динида фарзанд тарбиясига жуда катта аҳамият берилган.
Аллоҳ таоло қуръони каримда шундай марҳамат қилади: “Эй мўминлар! Ўзингизни ва аҳли оилангизни дўзах оловидан сақланг…” (Таҳрим сураси, 6-оят)
Бу оят ота-оналарга фарзандларини фақатгина моддий жиҳатдан таъминлаш эмас, балки уларни тўғри йўлга бошлаш, ҳалол-ҳаромни англатиш ва яхши ахлоқ билан тарбиялаш лозимлигини уқтиради.
Яна бир оятда шундай дейилади: “Раббинг фақат Ўзига ибодат қилишингизни ва ота-онага яхшилик қилишингизни амр қилди…” (Исро сураси, 23-оят)
Бу оят фарзандларнинг ҳам ўз навбатида ота-онага эҳтиромли, меҳрибон ва итоатли бўлишини талаб қилади. Демак, оиладаги соғлом муҳит — тарбиянинг асосий омилларидан биридир.
Пайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ҳам фарзанд тарбиясига катта эътибор қаратганлар.
У зот шундай деганлар: “Ҳеч бир ота ўз фарзандига гўзал одобдан кўра яхшироқ мерос қолдирмаган.”
Бу ҳадисдан кўриниб турибдики, фарзандга берилган энг катта бойлик — бу яхши тарбия ва гўзал хулқдир.
Яна бир ҳадисда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтганлар:
“Барчангиз раҳбардирсиз ва барчангиз ўз қўл остидагилар учун масъулдирсиз.”
Бу ҳадис ота-онанинг ўз фарзанди учун жавобгар эканини, уларнинг тарбиясига бефарқ қарамаслиги лозимлигини таъкидлайди.
Тарбияда эътиборли жиҳатлар
Фарзанд тарбиясида қуйидаги жиҳатларга алоҳида аҳамият бериш керак:
Ибрат бўлиш — фарзандлар кўпроқ ота-онасининг хатти-ҳаракатларини такрор қилади. Шунинг учун ота-она аввало ўзини тарбиялаши лозим.
Меҳр ва эътибор — болага меҳр кўрсатиш унинг руҳий соғлом бўлиб ўсишига ёрдам беради.
Одоб-ахлоқ ўргатиш — ростгўйлик, ҳалоллик, ҳурмат каби фазилатлар болаликдан сингдирилиши керак.
Илмга рағбатлантириш — билимли фарзанд келажакда жамиятга фойда келтиради.
Хулоса
Фарзанд тарбияси — узлуксиз жараён бўлиб, у сабр-тоқат, меҳр ва доимий эътиборни талаб қилади. Ота-она ўз фарзандига фақат насиҳат қилиш билан чекланиб қолмасдан, ўзининг гўзал хулқи билан ҳам ибрат бўлиши керак. Чунки яхши тарбия топган фарзанд — ота-она учун ҳам дунёда, ҳам охиратда энг катта бахт ва савоб манбаидир.
Сарварбек Турғунов .
Мингбулоқ тумани “Гуртепа” жоме
масжиди имом-хатиби