Ислом дини инсон ҳаётини адолат, ҳалоллик ва масъулият асосида қуришни буюради. Жамиятни таназзулга олиб борадиган, инсоннинг иймонига путур етказадиган энг хавфли иллатлардан бири — порахўрликдир. Бу иллат ташқи томондан фойда келтиргандек туюлса-да, аслида у инсонни маънавий ҳалокатга етаклайди, жамиятда зулм ва ишончсизликни кучайтиради.
Порахўрликнинг исломдаги ўрни
Порахўрлик — мансаб, лавозим ёки имкониятдан фойдаланиб, ноҳақ йўл билан мол-дунё ёки манфаат олишдир. Ислом шариатида бу амал қатъиян ҳаром қилинган. Чунки порахўрлик адолат тамойилига зид бўлиб, бир кишининг фойдаси эвазига бошқаларнинг ҳаққи поймол қилинади.
Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам пора берувчи ҳам, пора олувчи ҳам, бу ишга воситачи бўлган шахс ҳам гуноҳкор эканини таъкидлаганлар. Бу огоҳлантириш порахўрликнинг нақадар оғир жиноят ва гуноҳ эканини яққол кўрсатади.
Қуръони каримда порахўрлик ҳақида
Қуръони каримда инсонларга бир-бирининг молини ноҳақ йўл билан емай, адолат билан яшаш буюрилади. Аллоҳ таоло мол-дунёга бўлган очкўзлик инсонни катта гуноҳларга бошлаб боришини эслатади. Суд, ҳокимият ёки раҳбарлик орқали ноҳақ фойда олиш эса зулмнинг энг ёмон кўринишларидан бири сифатида қораланади.
Исломда мол-мулк синов эканлиги таъкидланади. Ким бу синовдан ҳалоллик билан ўтса — нажот топади, ким порахўрлик ва ҳийла билан ўтса — охиратда жавоб беради.
Порахўрликнинг жамиятга зарарли оқибатлари
Порахўрлик фақат бир шахснинг гуноҳи бўлиб қолмайди, балки бутун жамиятни заҳарлайди. Унинг оқибатлари жуда оғир:
адолат йўқолади, қонун кучсизланади;
ҳалол ва билимли инсонлар четга сурилади;
ишонч, барака ва тотувлик камаяди;
камбағаллар янада эзилади, бойлар эса ҳаддан ошади.
Бундай жамиятда ҳалоллик қадрсизланади, нопоклик эса “оддий ҳол”га айланиб қолади. Бу эса Аллоҳнинг розилигидан узоқлашишга сабаб бўлади.
Порахўрлик — қалб касаллиги
Ислом уламолари порахўрликни қалб касаллиги деб таърифлайдилар. Чунки у:
очкўзликдан,
тақво заифлигидан,
Аллоҳдан қўрқмасликдан келиб чиқади.
Ҳалол ризққа қаноат қилмаган қалб порага мойил бўлади. Вақт ўтиб эса бу одат иймонни сусайтириб, инсонни бошқа гуноҳларга ҳам етаклайди.
Ҳалол ризқ ва қаноат фазилати
Ислом ҳалол меҳнатни улуғлайди. Ҳалол топилган озгина ризқ ҳам баракали бўлади, ҳаром йўл билан топилган кўп мол эса баракасиздир. Қаноат — мўминнинг энг катта бойлигидир.
Ҳалол яшаган инсон:
виждонан пок бўлади,
дуолари ижобатга яқин бўлади,
жамиятда ҳурмат топади,
охиратда эса ажри буюк бўлади.
Порахўрликка қарши кураш — ҳар бир мусулмоннинг бурчи
Порахўрликка қарши кураш фақат қонун билан эмас, иймон ва тарбия билан олиб борилади. Ҳар бир мусулмон:
ўзи пора бермаслиги ва олмаслиги;
ҳалолликни оиласида сингдириши;
адоласизликка кўз юмиб турмаслиги лозим.
Фарзандларга ёшлигидан ҳалол-ҳаром тушунчасини ўргатиш — келажакни порахўрликдан асрашнинг энг тўғри йўлидир.
Хулоса
Порахўрлик — жамиятни ичидан емирувчи, иймонни заифлаштирувчи ва охиратни барбод қилувчи оғир гуноҳдир. Ислом дини ҳалоллик, адолат ва тақвони ҳаёт мезони қилиб белгилаган. Ҳар бир мўмин бу иллатдан узоқ бўлиб, ҳалол яшашни ўзига шиор қилса, жамият ҳам, инсон ҳам нажот топади.
Муҳиббуллоҳ Худойбердиев,
Тўрақўрғон туман бош имом хатиби