Оила жамиятнинг энг кичик ва энг муҳим бўғини ҳисобланади. Инсоннинг бахти, тарбияси ва маънавий камолоти аввало оилада шаклланади. Шунинг учун Ислом дини оила аъзолари ўртасида меҳр-муҳаббат, ҳурмат ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлашга алоҳида аҳамият берган. Қуръони карим оятлари ва Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадисларида оилага яхши муносабатда бўлиш, яқинларга меҳр кўрсатиш ва уларнинг ҳақларини адо этиш кўп бор таъкидланган.
Аллоҳ таоло эр-хотин муносабатларининг асоси меҳр ва раҳм-шафқат эканини баён қилиб шундай марҳамат қилади:«Унинг оятларидан яна бири шуки, сизлар таскин топишингиз учун ўз жинсингиздан жуфтлар яратди ва ўртангизга меҳр ва раҳм-шафқат солди. Албатта, бунда тафаккур қиладиган қавм учун оят-ибратлар бордир». (Рум сураси, 21-оят)
Ушбу оятдан маълум бўладики, оила қуришдан мақсад фақат бирга яшаш эмас, балки қалбларда меҳр-муҳаббат ва раҳм-шафқатни қарор топтиришдир. Агар оилада меҳр бўлса, тинчлик ва барака ҳам бўлади.
Яна бир оятда Аллоҳ таоло ота-онага яхшилик қилишни буюради:«Парвардигоринг фақат Унга ибодат қилишингизни ва ота-онага яхшилик қилишингизни амр қилди». (Исро сураси, 23-оят)
Бу оят оиладаги энг муҳим вазифалардан бири ота-онага эҳтиром ва меҳр кўрсатиш эканини англатади. Уларнинг хизматини қилиш, дуоларини олиш ва эҳтиёжларини қондириш фарзанднинг муқаддас бурчидир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам оила аъзоларига меҳрибон бўлишда барча инсонлар учун энг гўзал намуна эдилар. У зот шундай дедилар: «Сизларнинг яхшиларингиз аҳлига яхши бўлганларингиздир. Мен эса аҳлимга энг яхши бўлганингизман». (Термизий ривояти)
Ушбу ҳадис ҳар бир мусулмонга ўз оиласига яхши муносабатда бўлиш кераклигини ўргатади. Инсоннинг ҳақиқий ахлоқи кўпинча унинг оила аъзоларига бўлган муносабатида намоён бўлади.
Яна бир ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Меҳр қилмаганга меҳр қилинмайди», дедилар. (Бухорий ва Муслим ривояти)
Бу ҳадис меҳр-муҳаббатнинг аҳамиятини кўрсатади. Оилада бир-бирига меҳр кўрсатган инсонлар Аллоҳнинг раҳматига сазовор бўладилар.
Оилада меҳр-оқибатни кучайтириш учун бир нечта муҳим омилларга эътибор бериш лозим.
Биринчидан, оила аъзолари бир-бири билан ширинсўз ва мулойим муомала қилишлари керак.
Қўполлик ва қаттиққўллик муҳаббатни камайтиради.
Иккинчидан, бир-бирини кечириш ва камчиликларга сабр қилиш муҳимдир. Ҳеч ким хатодан холи эмас. Сабр ва бағрикенглик оилани мустаҳкамлайди.
Учинчидан, фарзандларга меҳр бериш ва уларни яхши тарбиялаш лозим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам болаларни бағриларига босиб, уларга меҳр кўрсатар эдилар. Бу эса фарзанд тарбиясида меҳрнинг нақадар муҳим эканини кўрсатади.
Тўртинчидан, оила аъзолари биргаликда ибодат қилишлари, дуо ва яхши амалларда ҳамкор бўлишлари оила муҳитини янада мустаҳкамлайди.
Ислом дини оилада меҳр-муҳаббат ва раҳм-шафқатни энг муҳим қадриятлардан бири сифатида белгилаган. Қуръон оятлари ва ҳадислар инсонларни ўз жуфтига, фарзандларига, ота-онасига ва барча яқинларига меҳрибон бўлишга чақирган. Оилада меҳр-муҳаббат ҳукм сурса, жамият ҳам мустаҳкам ва фаровон бўлади. Шунинг учун ҳар бир мусулмон оиласида муҳаббат, ҳурмат ва ҳамжиҳатликни қарор топтиришга ҳаракат қилиши лозим.
Ғиёсиддин Тожимирзаев,
Учқўрғон туман “Бузрукхўжа эшон” жоме
масжиди имом хатиби