Ислом динида қурбонлик буюк ибодатлардан бири ҳисобланади. У инсоннинг Аллоҳ таолога бўлган муҳаббати, итоати ва тақвосини намоён қилади. Қурбонлик нафақат ҳайвон сўйиш, балки қалбдаги ихлос, шукр ва саховатни юзага чиқарувчи улуғ амалдир. Ҳар йили бу айёмда миллионлаб мусулмонлар ушбу ибодатни адо этиб, Аллоҳнинг розилигини топишга ҳаракат қиладилар.

Қуръон каримда Аллоҳ таоло марҳамат қилади: 

فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

“Бас, Роббингиз учун намоз ўқинг ва қурбонлик қилинг.” (Кавсар сураси, 2-оят)

Ушбу оятда намоз билан бир қаторда қурбонлик ҳам зикр қилинмоқда. Бу эса қурбонликнинг нақадар улуғ ва фазилатли ибодат эканини кўрсатади. Мўмин киши қурбонлик қилиш орқали нафақат ҳайвон сўяди, балки нафсини, манманлигини ва дунёпарастлигини ҳам тарбиялайди.

Яна бир оятда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:

“Аллоҳга уларнинг гўштлари ҳам, қонлари ҳам етмайди. Лекин Унга сизларнинг тақвоингиз етади.” (Ҳаж сураси, 37-оят)

Демак, қурбонликнинг асосий мақсади — ихлос ва тақводир.

Қурбонлик ҳақида ҳадисда Пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам:

“Одам фарзанди Қурбон ҳайити куни қон чиқаришдан кўра Аллоҳга маҳбуброқ амал қилмайди.” (Имом Термизий ривояти)

Бу ҳадис қурбонликнинг Аллоҳ наздида энг севимли амаллардан бири эканини англатади. Қурбонлик қилган инсон савобга эришади, муҳтожларни хурсанд қилади ва жамиятда меҳр-оқибатни кучайтиради.

Қурбонлик тарихи Иброҳим алайҳиссалом билан боғлиқ. Аллоҳ таоло у зотни синаш учун тушларида ўғиллари Исмоил алайҳиссаломни қурбон қилишни амр қилди. Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳнинг буйруғига сидқидилдан бўйсундилар.

Исмоил алайҳиссалом ҳам сабр ва итоат билан:

“Эй отажон, сизга буюрилган ишни қилинг. Иншаоллоҳ, мени сабр қилувчилардан топасиз,” — дедилар.

Аллоҳ таоло уларнинг ихлоси ва итоатини қабул қилиб, Исмоил алайҳиссалом ўрнига жаннатдан қўчқор юборди. Шу воқеадан сўнг қурбонлик мусулмонлар учун суннат ва буюк ибодат бўлиб қолди.

Қурбонликнинг жуда кўп ҳикматлари бор:

Аллоҳга яқинлашиш;

Тақвони кучайтириш;

Камбағал ва муҳтожларга ёрдам бериш;

Оила ва жамиятда меҳр-оқибатни ошириш;

Иброҳим алайҳиссаломнинг суннатларини тирилтириш.

Қурбонлик инсонни саховатли, меҳрибон ва шукрли бўлишга ўргатади.

Хулоса қилиб айтганда:

Қурбонлик — мусулмоннинг Аллоҳга бўлган муҳаббати ва итоатининг амалий ифодасидир. Бу ибодат орқали инсон нафақат савоб олади, балки муҳтожларга қувонч улашади, жамиятда бирдамлик ва меҳрни кучайтиради. Ҳақиқий қурбонлик — қалбдаги ихлос ва тақво билан қилинган қурбонликдир.

Аллоҳ таоло барчамизнинг ибодатларимиз ва қурбонликларимизни қабул қилсин. 

Абдулвоҳид Исақов,
Наманган шаҳар “Мирёқуббой Мирҳакимбой” жоме 

масжиди имом хатиби