Ислом динида оддийлик, меъёр ва барака тамойиллари ҳаётнинг ҳар бир жабҳасида муҳим ўрин тутади. Шулардан бири — инсон ҳаётидаги энг муҳташам, лекин шу билан бирга синовли лаҳза саналган тўй маросимидир.

Бугунги кунда кўплаб тўйлар ортиқча дабдаба, рақобат ва исроф билан ўтиши жамиятимизда жиддий муаммога айланиб бормоқда. Асосий мақсад — никоҳ орқали икки инсонни ҳалол йўлда бирлаштириш бўлса-да, баъзан бу маъно ташвиш ва қарзга ботиш остида қолиб кетади.

1. Исломда исрофнинг ман этилиши

Қуръон Каримда Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Албатта, исроф қилувчилар шайтоннинг биродарларидир.” (Исро сураси, 27-оят)

Бу оятда исроф фақат моддий эмас, маънавий бузилишнинг ҳам белгиси экани таъкидланади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам шундай деганлар:

“Енг, ичинг, садақа қилинг ва кийининг, аммо исроф ва кибрга йўл қўйманг. (Имом Насоий ривояти)

Шундай экан, тўйларда исроф — на фақат иқтисодий, балки ахлоқий муаммо ҳамдир.

2. Исрофнинг ижтимоий оқибатлари

Ортиқча дабдаба билан тўй ўтказиш кўпинча "бир-биридан қолмаслик" иллати орқали кенгаймоқда. Бу ҳолат:

Ёш оилаларни қарзга ботиради;

Қариндош-уруғ, қўшнилар ўртасида рақобатни кучайтиради;

Ижтимоий тенгсизликни чуқурлаштиради;

Тўйнинг маънавий мазмунини соғлом руҳдан узоқлаштиради.

Бундай ҳолатда “тўй баракаси” эмас, балки “тадбир босими” устун келади.

3. Оддийлик — суннат ва барака манбаи

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қизлари Фотима розияллоҳу анҳо ва ҳазрати Али розияллоҳу анҳунинг тўйлари ислом тарихидаги энг оддий, аммо баракали тўйлардан бири бўлган.

Жиҳоз сифатида фақат бир неча оддий буюмлар бўлган бўлса ҳам, бу никоҳни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шахсан дуо қилганлар. Бу воқеа ҳар бир мусулмонга шундай ибрат беради: оддийлик — бараканинг калити.

4. Исрофсиз тўй ташкил этиш бўйича амалий тавсиялар

Тўй мақсадини аниқлаш: “Оддий, баракали ва эзгу дуолар билан ўтсин” деган ниятни устувор қилиш.

Қариндошлар билан маслахат: Тўй дастурини биргаликда белгилаш, фикр ва маблағни мувофиқлаштириш.

Ортиқча таом ва совғаларни чеклаш: Кераксиз рақамлар ва дабдабадан воз кечиш.

Маҳаллий тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш: Тўй учун маҳсулот ва хизматларни маҳаллалардан олиш.

Қолган таомларни эҳтиёжмандларга улашиш: Бу иш тўй баракасини янада оширади.

Хулоса ўрнида шуни айтиш лозимки тўй — инсон ҳаётидаги энг хушбаҳт лаҳзалардан бири. Лекин бу шодлик маънавий софлик ва оддийлик билан безанмаса, у ўз қийматини йўқотади. Исрофсиз тўй — нафақат иқтисодий фойда, балки маънавий поклик, ижтимоий ҳамжиҳатлик ва оилавий бараканинг ҳам кафолатидир

Мусохон домла Аббасиддинов,
Ўзбекистон мусулмонари идораси 
Наманган вилояти вакили