Бугунги кунда жамиятимизда кўп муаммоларнинг илдида битта оғриқли иллат ётибди. У ҳам бўлса — оқибатсизлик. Оқибат йўқолган жойда иймон заифлашади, меҳр сўнади, вафодорлик унутилади, жамиятнинг пойдевори емирила бошлайди. Шунинг учун Ислом дини оқибат масаласига ниҳоятда катта аҳамият беради.
Оқибат нима?
Оқибат — бу фақат яхшилик қилиш эмас, балки қилинган яхшиликни унутмаслик, вафодор бўлиш, миннатдорлик, ҳурмат ва садоқатдир. Оқибатли инсон — манфаат вақтида ҳам, қийинчилик пайтида ҳам ўзини танитади. Чунки оқибат шароитга қараб ўзгарадиган сифат эмас, балки қалбда жойлашган эътиқоддир.
Оқибатнинг асоси — Аллоҳдан қўрқиш
Оқибатнинг илдизи иймондадир. Ким қалбида Аллоҳни унутса, бандаларни ҳам унутади. Ким охиратни эсдан чиқарса, инсонй бурчларини ҳам писанд қилмайди.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қиладилар:
“Мўмин — вафодор бўлади, хиёнаткор бўлмайди.”
Оқибатли бўлиш — бу иймоннинг белгиси, беоқибатлик эса иймоннинг заифлигидан даракдир.
Ота-онага оқибат — энг буюк оқибат
Исломда оқибатнинг энг олий даражаси — ота-онага бўлган оқибатдир.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади: “Биз инсонга ота-онасига яхшилик қилишни буюрдик.”(Луқмон сураси, 14-оят)
Ота-она — бу дунёга келишимизга сабаб бўлган, тунларини бедор ўтказган, жонини фидо қилган зотлардир. Уларнинг битта кўз ёшлари, битта дуолари инсоннинг бутун ҳаётини ўзгартириб юбориши мумкин. Афсуски, баъзи фарзандлар ота-онаси қаригач, уларни юк деб билмоқда. Бу эса оқибатсизликнинг энг оғир ва гуноҳли кўринишидир.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: “Жаннат — оналарнинг оёқлари остидадир.”
Устоз ва мураббийларга оқибат
Инсонни илм билан тарбиялаган, йўл кўрсатган устозга оқибат қилиш ҳам Ислом ахлоқининг муҳим қисмидир. Устозни ҳурмат қилмаган инсон илмидан барака топмайди. Илм — оқибат билан яшайди, беоқибатлик билан эса баракаси кетади.
Дўстликда оқибат ва вафодорлик
Ҳақиқий дўстлик оқибат билан ўлчанади. Қийинчиликда ёнингда бўлмаган, манфаат тугаши билан юз ўгирган инсон — дўст эмас. Ислом дўстликни омонат деб билади. Қиёмат куни эса инсон яқинлари ҳақида сўралади.
Жамият ва оқибат
Оқибатли жамият — мустаҳкам жамиятдир. Бундай жамиятда ишонч, тинчлик ва барака бўлади. Оқибат йўқолган жамиятда эса хиёнат, адоват, зулм ва фитна кўпаяди. Бугунги муаммоларимизнинг кўпи оқибатнинг заифлашганидадир.
Беоқибатлик — катта гуноҳ ва катта йўқотиш
Беоқибатлик инсонни Аллоҳнинг раҳматидан узоқлаштиради. Қилинган яхшиликни унутиш, омонатга хиёнат қилиш, ёрдам берган инсонни танимаслик — бу фақат ахлоқсизлик эмас, балки қалбнинг қорайишидир. Бундай инсон охиратда ҳам, дунёда ҳам ютқазади.
Азиз биродарлар!
Келинг, ҳаётимизни оқибат билан безайлик. Ким бизга яхшилик қилган бўлса, дуо билан эслайлик. Ота-оналаримизни тириклигида қадрлайлик. Устозларимизга ҳурматда бўлайлик. Дўстликда вафодор бўлайлик. Чунки оқибат — инсонни инсон қиладиган, иймонни мустаҳкамлайдиган, Аллоҳнинг розилигига элтадиган буюк фазилатдир.
Абдумутолиб Масалиев,
Чуст туман “Балиқчи” жоме
масжиди имом-хатиби
