Инсон ҳаётидаги энг буюк неъматлардан бири — тинчлик, ҳамжиҳатлик ва аҳилликдир. Жамиятнинг тараққий этиши, оила бахти ва халқ фаровонлиги ҳам айнан аҳиллик ва ўзаро меҳр-оқибатга боғлиқ.
Динимиз оилавий тотувлик ва ҳамжиҳатликка катта эътибор беради. Оила мустаҳкамлиги, энг аввало, эр-хотин ўртасидаги муносабатларга боғлиқ бўлгани учун уларнинг бурч ва ҳуқуқлари бирма-бир кўрсатилади. Бунда мазкур муносабатларнинг ўта нозик томонлари ҳам ҳисобга олинади.
Оилавий ҳаёт йигит ва қизнинг бир-бирига никоҳланиши билан бошланади. Эр ва хотиннинг бир-биридан бегоналашуви эса «талоқ» сўзининг юзага келишига сабаб бўлиб, оилани ажримга олиб келади. Оила бузилишини ифодаловчи бу сўз хусусида ҳадиси шарифда бундай дейилган: «Ҳалол ва рухсат этилган нарсалар ичида Аллоҳ таолога хуш келмайдигани талоқдир» (Имом Бухорий ривояти).
Афсуски, баъзи ёшлар бу сўзнинг маъно ва моҳиятини тушунмай, ҳаёт ва никоҳга енгил қараши оқибатида арзимаган ишлар учун уни айтаверадилар. Бунинг оқибати ёмон бўлиши ҳақида ота-оналар фарзандларига тушунча бериб, никоҳнинг масъулияти ва муқаддас эканлиги, талоқнинг кулфати ва иллати тўғрисида уқтирмоқлари керак.
Эр-хотиннинг ноаҳиллиги ёки ажрим сабабли фарзандларнинг етим қолиши уларнинг тарбиясигагина эмас, балки жамият ва юрт келажагига ҳам салбий таъсир кўрсатади. Буни яхши тушунган эр-хотин ўз ҳақ-ҳуқуқлари билан бир қаторда бурчларини ҳам бажармоқликлари зарур.
Оила мустаҳкамлигида фақат эр-хотин эмас, балки ота-она ва фарзандларнинг ҳам аҳамияти жуда муҳим омил саналади.
Шу боис халқимизда: «Бахт аҳилликда», деган ҳикматли нақл авлоддан-авлодга мерос бўлиб келмоқда.
Ислом дини инсонларни бир-бирига меҳр-муҳаббатли, бағрикенг ва аҳил бўлишга чорлайди. Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади: «Барчангиз Аллоҳнинг арқонини маҳкам ушлангиз ва бўлиниб кетмангиз» (Оли Имрон сураси, 103-оят).
Ушбу оят мусулмонларни ўзаро иттифоқ, ҳамжиҳатлик ва бирдамликда яшашга даъват этади. Зеро, ихтилоф ва адоват жамиятнинг заифлашишига, аҳиллик эса унинг равнақига сабаб бўлади.
Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам мўминларнинг бирлигига алоҳида эътибор қаратганлар: «Мўминлар ўзаро меҳр-муҳаббатда, раҳм-шафқатда ва ҳамдардликда худди бир тана кабидир» (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).
Бу ҳадис мўминлар бир-бирининг дардига бефарқ бўлмаслиги, қувонч ва ташвишларини баҳам кўриши лозимлигини англатади.
Оиладаги аҳиллик ҳам бахтнинг муҳим омилидир. Эр-хотин ўртасидаги ҳурмат, фарзандларга меҳр, катталарга эҳтиром ва кичикларга иззат кўрсатиш хонадонга барака олиб киради. Аҳил оилада тарбия топган фарзандлар ҳам одобли, ҳалол ва ватанпарвар инсонлар бўлиб камол топадилар.
Маҳалла ва жамиятда ҳам ўзаро ёрдам, ҳашар, саховат ва бағрикенглик аҳилликнинг ёрқин кўринишидир. Қўшнилар билан яхши муносабатда бўлиш, муҳтожларга кўмак бериш, кекса ва беморлардан хабар олиш каби эзгу амаллар жамиятда меҳр-оқибат муҳитини мустаҳкамлайди.
Бугунги кунда юртимизда миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенгликни мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу эса юртимиз тинчлиги, халқимиз фаровонлиги ва келажак авлоднинг бахтли ҳаёти учун мустаҳкам пойдевор бўлиб хизмат қилмоқда.
Хулоса қилиб айтганда, ҳақиқий бахт бойлик ёки мансабдагина эмас, балки аҳиллик, меҳр-оқибат ва бирдамликдадир. Ҳар бир инсон ўз оиласида, маҳалласида ва жамиятида аҳилликни сақлашга ҳисса қўшса, юртимизда тинчлик ва фаровонлик янада мустаҳкамланади. Аллоҳ таоло барчамизни ўзаро меҳр-оқибатли, аҳил ва бирдам бандаларидан қилсин.
Фазлиддин Камолов,
Учқўрғон туман “Абдулҳамид ҳожи Абдураҳмон ўғли”
жоме масжиди имом-хатиби
