Астағфируллоҳ…
Инсон баъзан қўлидаги неъматнинг қадрини уни йўқотмагунча англамайди. Бор нарсасига шукр қилиш ўрнига, ҳали насиб этмаган нарсасини талаб қилади. Ҳатто баъзан ўз хоҳишини деб, Аллоҳ ато этган неъматдан юз ўгиради. Аммо инсон унутмаслиги керак: ҳаёт биз хоҳлаганимиздек эмас, Аллоҳнинг иродаси билан кечади.
Қуйидаги воқеа ҳақида ўқир экансиз, бироз тўхтаб, ўзингизга савол беринг: биз фарзандни неъмат деб биламизми ёки ўз истакларимизни амалга ошириш воситасими?
Яқин замонлардаги оилалардан бирида икки нафар қиз фарзанд улғаярди. Ота-она учинчи фарзандни кутаётган эди. Она кунлардан бирида шифокор кўригидан ўтиб, қорнидаги фарзандининг жинсини билиб олди. У ҳам қиз эди.
Бу хабарни эшитган ота хурсанд бўлиш ўрнига ғазабга минди: — Менга қиз керак эмас! Иккитаси ҳам етади. Менга ўғил керак! Агар туғадиган бўлсанг, ўғил туғасан, бўлмаса, болани олдирасан! — деди у.
Аёл ҳам ўғил фарзанд кўришни қаттиқ истар, шу боис эрининг сўзларига қарши чиқмади. Ҳали дунё юзини кўрмаган гўдакнинг ҳаёти ҳақида қарор қабул қилинди. Гўё фарзанднинг қадри унинг қиз ёки ўғил экани билан белгиланарди.
Эртаси куни аёл ҳомиладорликни тўхтатиш ниятида шифохонага йўл олди. Уйда эса икки нафар гўдак қизалоқ қолди. Улар ҳали ҳаётнинг хавф-хатарlarini англайдиган ёшда эмас эдилар.
Она шифохонада эди. Унинг хаёли қорнидаги фарзанддан қутулишда бўлган бир пайтда, уйидаги қизалоқлар эса беғубор болалик оламида ўйнаб юришарди.
Кичик қизалоқ кир ювиш машинаси ичига кириб олди. Опаси ҳам у билан ўйнаётган эди. Болаларнинг беғубор ўйини бир зумда фожиага айланди. Кичик қизалоқ машина ичида қисилиб қолди, опаси эса уни қутқаришни билмай, машинани ишга тушириб юборди.
Машина сувга тўла бошлади. Қўрқув ва саросимага тушган катта қизалоқ нима қилишини билмай, ёрдам сўраш учун кўчага югурди. У йўлни кесиб ўтаётганида, катта тезликда келаётган автомобиль уни уриб юборди.
Бир уйда икки беғубор боланинг ҳаёти хавф остида қолган, аммо бу даҳшатли манзарадан онанинг хабари йўқ эди.
Аёл шифохонадан қайтиб келди. Уйи олдида одамлар тўпланиб турганини кўриб, юраги орқага тортиб кетди. Пешонасини совуқ тер босди. — Нима бўлди? Болаларимга нима бўлди? — дея даҳшат билан сўради.
Қўшнилар унга оғир хабарни етказишди: кичик қизалоқ кир ювиш машинасида ҳалок бўлган, катта қизалоқ эса автомобиль уриши оқибатида ҳаётдан кўз юмган эди.
Бир неча соат олдингина уйида икки гўдакнинг кулгиси янграётган эди. Энди эса ўша уйга мотам чўкканди.
(Воқеа баёнида шифокорлар аёлнинг кейинчалик фарзанд кўра олмаслигини айтгани ҳам келтирилади. Аммо бу каби даъволарнинг ҳақиқийлигини тасдиқловчи ишончли манба кўрсатилмаган. Шунинг учун уларни аниқ тиббий ҳақиқат сифатида қабул қилиш тўғри эмас).
ТАФАККУР ҚИЛИНГ!
Бу воқеани ўқиб, бир нарсани унутманг: фарзанднинг қиз ёки ўғил бўлиши унинг қадрини белгиламайди. Қиз ҳам неъмат, ўғил ҳам неъмат. Фарзанд — ота-онанинг мулки эмас, балки уларга берилган масъулият ва омонатдир.
Аллоҳ таоло Қуръони Каримда марҳамат қилади:
«Осмонлар ва Ернинг подшоҳлиги Аллоҳникидир. У хоҳлаган нарсасини яратади. Хоҳлаган кишисига қизларни ҳадя этади ва хоҳлаган кишисига ўғилларни ҳадя этади» (Шўро сураси, 49-оят мазмуни).
Эътибор беринг: оятда қизлар ҳам, ўғиллар ҳам Аллоҳнинг ҳадяси сифатида зикр қилинмоқда. Демак, қиз фарзандни камситиш — неъматни қадрламасликдир.
Яна Аллоҳ таоло марҳамат қилади:
«Албатта, Биз инсонни энг гўзал суратда яратдик» (Тийн сураси, 4-оят).
Инсоннинг қадри унинг жинси билан эмас, Аллоҳ берган инсонлик шарафи билан белгиланади.
Энг оғриқли ҳақиқат шуки, баъзи ота-оналар ҳали туғилмаган фарзандининг жинсидан норози бўлиб, қўлидаги фарзандларининг қадрини ҳам унутиб қўядилар. Ўғил кўриш орзуси уларнинг қалбини шу қадар банд этадики, бор неъматларига шукр қилишни ҳам унутиб қўядилар.
Аслида, инсон эртага нима бўлишини билмайди. Бугун қўлида турган неъматнинг қадрини билмаган киши эртага уни соғиниб, бир умр армон билан яшаши мумкин.
Шунинг учун ҳар бир ота-она ўз қалбига қулоқ тутсин: фарзандингиз сиз истагандек бўлмагани учун унинг қадрини туширманг. Қизингизни кам кўрманг. Ўғлингизни ортиқча кўрманг. Ҳар бир фарзандингизга меҳр, адолат ва шафқат билан муносабатда бўлинг.
ХУЛОСА
Бу ҳикоядаги фожиаларни «Аллоҳнинг жазоси» деб қатъий ҳукм қилишга ҳаққимиз йўқ. Ҳар бир мусибатнинг асл ҳикматини Аллоҳ билади. Аммо бу воқеадан олинадиган ибрат аниқ: инсон неъматнинг қадрига етсин, фарзандини камситмасин, болалар хавфсизлигини таъминласин ва ўз хоҳишини ҳамма нарсадан устун қўймасин.
Бугун фарзандингиз ёнингизда экан, уни бағрингизга босинг. Унинг қиз ёки ўғил эканини эмас, сизга ишониб берилган омонат эканини ўйланг.
Чунки фарзанд — орзуни қондириш воситаси эмас, меҳрга ташна бир қалб, ҳимояга муҳтож бир жон ва келажакка умид билан қарайдиган бир инсондир.
Астағфируллоҳ! Аллоҳ барчамизга неъматларининг қадрига етишни, фарзандларимизни асраб-авайлашни ва уларга адолат билан муносабатда бўлишни насиб этсин!
Умархон Лутфуллаев,
Тўрақўрғон тумани "Қўчқор ота" жоме
масжиди имом-ноиби