Бутун коинотга ҳаёт бағишлаган, табиатни яшнатган ва инсониятнинг мавжудлигини таъминлаб турган энг улуғ неъматлардан бири — сувдир. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: «Биз барча тирик мавжудотни сувдан яратдик. Ахир, улар иймон келтирмайдиларми?» (Анбиё сураси, 30-оят) деб марҳамат қилади. Бу оят сувнинг нафақат моддий, балки илоҳий неъмат эканини англатади.

Ҳаёт бор жойда сув бор, сув бор жойда эса барака, тараққиёт ва ободлик бўлади. Инсон танасининг катта қисми сувдан ташкил топгани каби, ер юзидаги тириклик ҳам айнан шу обиҳаёт билан бардавомдир.

Сув инсон учун оддий эҳтиёж эмас, балки яшашнинг асосидир. Бир кун овқатсиз юриш мумкин, аммо сувсиз ҳаётни тасаввур қилиш мушкул. Шу боис бугунги кунда сув нефть, олтин ёки бошқа бойликлардан ҳам қимматли неъматга айланиб бормоқда. Илм-фан ва технология қанчалик тараққий этмасин, инсоният ҳалигача табиий сувнинг ўрнини босадиган бирор нарсани ярата олган эмас.

Бугун бутун дунё жиддий сув танқислиги хавфи билан юзма-юз келмоқда. Иқлим ўзгариши, музликларнинг эриши, дарё ва кўлларнинг қуриб бориши, аҳоли сонининг ўсиши ҳамда сувдан нооқилона фойдаланиш натижасида миллионлаб инсонлар тоза ичимлик сувига муҳтож ҳолда яшамоқда. Айрим мамлакатларда бир челак сув учун километрлаб йўл босилаётган бир пайтда, бошқа жойларда сувнинг беҳуда оқизилиши виждонли инсонни ўйлантирмай қўймайди.

Ислом дини сувни тежашга алоҳида эътибор қаратади. Расулуллоҳ ﷺ ҳатто оқиб турган дарё бўйида ҳам таҳорат қилаётган инсонни сувни исроф қилмасликка чақирганлар. Бу эса исломда экологик маданият ва табиатга эҳтиром нақадар юксак эканининг ёрқин намунасидир.

Аллоҳ таоло яна шундай марҳамат қилади: «Енглар, ичинглар, лекин исроф қилманглар. Албатта, У исроф қилувчиларни севмайди.» (Аъроф сураси, 31-оят)

Демак, сувни тежаш фақат иқтисодий зарурат эмас, балки шариатимиз амри, иймон ва тақво белгисидир.
Халқимиз ҳам азалдан сувнинг қадрини улуғлаб келган. «Сувга тупурма», «Сувнинг ҳам сўроғи бор», «Сув бор жойда ҳаёт бор» каби ҳикматли нақллар халқимизнинг табиатга бўлган юксак муносабатини акс эттиради. Аждодларимиз ариқлар қазиб, булоқларни тозалаб, ҳар бир томчи сувни эҳтиётлаб ишлатганлар. Бу эзгу анъаналарни бугун ҳам давом эттириш ҳар биримизнинг инсоний ва диний бурчимиздир.

Айниқса, фарзандларимизга сувнинг қадрини ёшлигидан ўргатишимиз лозим. Жўмракдан беҳуда оқиб турган сувни тўхтатиш, томчилаётган қувурни ўз вақтида таъмирлаш, экинларни замонавий тежамкор усулларда суғориш, сув ҳавзаларини ифлослантирмаслик каби оддий амаллар катта савоб ва катта фойда келтиради.

Хулоса қилиб айтганда, сув — аждодларимиздан мерос эмас, балки келажак авлодлардан олинган омонатдир. Бу муқаддас неъматнинг ҳар бир томчисини асраш, ундан оқилона фойдаланиш ва исрофдан сақланиш ҳар бир мўминнинг виждоний бурчидир. Чунки сув тугаган жойда ҳаёт ҳам тугайди. Эндиданоқ сувни асрасак, фарзандларимизга мусаффо табиат, фаровон ҳаёт ва баракали келажакни мерос қилиб қолдирамиз.

Азизбек Кенжаев

Поп тумани Бош имоми ва 
"Холматбой" масжиди имом-хатиби