Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг даврларида бир қора аёл масжидни супуриб юрар эди. У вафот қилганида саҳобалар унинг вафотини унча катта бўлмаган бир иш деб, ўзлари жаноза намозини ўқиб кўмишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг вафот этганини эшитгач саҳобаларга дедилар: -Унинг вафот этганини менга айтсангиз бўлмасмиди? Унинг қабрини менга кўрсатинг!
Саҳобалар у аёлнинг қабрини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга кўрсатишди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг қабри олдида жаноза намози ўқидилар ва шундай дедилар:
-Бу қабрлар ўз соҳиблари учун зулматга тўладир. Менинг намозим туфайли Аллоҳ уни нурга тўлдиради!
Бугун биз мубтало бўлган ишлардан бири шуки, агар биздан бирор-бир бойроқ, нуфузлироқ ва амалдорроқ киши вафот этса унинг таъзиясига ҳамма боради. Агар фақир, оддийгина инсон вафот қилса унинг жанозасидаги кишиларни санаса бўлади. Ўлим ҳам манфаатли одатга айланиб кетди.
Ривоят қилинишича, қозилардан бирининг ходимаси вафот қилади. Унинг таъзиясига барча обрў-эътиборли кишилар, вазирлар ва аъёнлар ташриф буюришади. Қозининг ўзи вафот қилганида улардан ҳеч бири келмайди. Улар янги қозини бу нуфузли мансаб билан муборакбод қилгани кетишган эди.
Бу дин наздида муҳаббат ҳам ибодатдир. Кишиларнинг қалбингдан жой эгаллаши уларнинг Аллоҳга яқинлиги ёки узоқлигига қараб бўлмоғи лозим. Бойлик, мансаби ёки қандайдир нуфузига қараб эмас. Масжидни супуриб юрган у қора танли хотиннинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қалбларидан ўрин олишига унинг солиҳ амали, масжидга ва динга қилган хизмати сабаб бўлган.
Кишиларга қўлидаги бойлигига қараб баҳо беришдан дарҳол тўхташимиз лозим. Инсон қалби билан инсондир. Қаердан биласиз, эҳтимол масжидга намоз ўқиш учун асосига таяниб келадиган оддий отахон Аллоҳ наздида дунёнинг энг катта бойларидан яхшироқдир?! У ҳақиқий, кучли қаҳрамондир. Балки у отахон спорт залларида оғир тошларни кўтарадиган ёшлардан ҳам кучлироқдир. Қанча – қанча ёшлар бомдодга азон айтилганида устидаги кўрпасини кўтара олмайди.
Аллоҳнинг наздида кўча супуриб, оддий маошга ҳалол умр кечирадиган фаррошдан ҳаромхўр, порахўр яна нимадирхўр афзал деб сизга ким айтди?!
Инсонларнинг қиймати бизнинг наздимизда уларнинг Аллоҳнинг динига қилаётган хизматига қараб, унинг Аллоҳга итоатгўйлигига қараб бўлмоғи керак. Солиҳ бой осий камбағалдан яхшироқдир. Солиҳ фақир осий бойдан яхшироқдир.
Суҳайб розияллоҳу анҳу бор молини Маккага ташлаб Мадинага келганида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унга қараб: “Суҳайб фойда қилди” деган эдилар.
Билол розияллоҳунинг анҳу оғир ҳарсангнинг остида “Аҳад-Аҳад” лафзини такрор қилганлари учун шаънлари улуғ бўлди.
Салмон розияллоҳу анҳу ҳақ қидириб дунё кезганлари сабабидан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам томонларидан: “Салмон биздан, аҳли байтдан” деган унвонни олдилар.
Оддий инсонлардан жирканманг. Эҳтимол Роббимиз сизнинг бойга қилган ҳадянгиз туфайли эмас, фақирга қилган садақангиз туфайли сиздан рози бўлар! Эҳтимол сиздан мансабдор, бой ва нуфузли инсонни эмас, оддийгина камбағал мўъминни бир боғлам гул ёки бир қутича ҳолва билан зиёрат қилганингиз учун рози бўлар...
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Уч нарса бор. Кимда ўшалар бўлсағ Аллоҳ уни паноҳига олади ва жаннатига киритади;
– Заифга меҳр қилиш, ота-онага мушфиқлик қилиш ва мамлукка яхшилик қилиш», дедилар».
Қаранг! Ўз қўл остидаги одамга яхшилик қилиш Аллоҳ таолонинг паноҳида бўлиш ва охиратда жаннатга киришга сабаб бўладиган иш экан.
Бемор бўлса ҳол аҳвол сўраш, тўй қилса, таклифига ижобат қилиш, балки,раҳбаримизни таклиф қилганман деб бечора кутади, қўлидан келадиган хизмат буюриш билан бирга маошларини вақтида бериш, оилавий аҳволини ҳисобга олиш раҳбарлик мақомига муносиб бўлади.
Афсуски, кўпчилик бу йўналишда юра олмайди. Чунки, энг аввало ўз қўл остидаги инсонларга ғамхўрлик қилиш кераклиги англашмайди.
Жаъфархон Суфиев,
Тўрақўрғон туман “Исҳоқхон тўра” жоме
масжиди имом-хатиби.